Opublikowano:: czw, Lut 11th, 2016

Kilka słów o stalach

Zarówno małe, jaki i te znacznie większych rozmiarów elementy stalowe otaczają nas na co dzień. Metal ten ma wiele zastosowań, ale największą rolę pełni w przemyśle i budownictwie. Jest to związane z jego bardzo dużą trwałością, która niezwykle przydaje się zwłaszcza podczas stawiania dużych konstrukcji. O stali mówimy w przypadku metalu, będącego plastycznie obrobionym stopem żelaza i węgla, przy czym zawartość tego drugiego nie przekracza 2,06%.

strike-iron-198030_1280Im wyższe stężenie węgla w stali, tym większą twardością się ona charakteryzuje. Ma to związek z hartownością stali niskostopowych. Twardość stali stopowych wynika natomiast z tendencji węgla do tworzenia związków z niektórymi metalami. W przypadku tej drugiej obecność innych pierwiastków może oscylować nawet w granicach kilkudziesięciu procent, co ma znaczący wpływ na jej właściwości.

Chrom

Pierwiastek ten zwiększa trwałość stali i podwyższa jej hartowność. Powoduje rozdrobnienie ziarna i stosuje się go przede wszystkim w stalach specjalnych i tych, wykorzystywanych przy produkcji narzędzi. Jego zawartość może wynosić nawet do 30%, a dodatek ten oznacza się literą H.

Mangan

Zawartość manganu między 0,8% a 1,4% sprawia, że stal wykazuje znacznie większą odporność na ścieranie, rozciąganie i uderzenia, natomiast zawartość przekraczająca 15% stabilizuje i pozwala osiągnąć strukturę austenityczną w normalnych temperaturach. Oznacza się go literą G.

Nikiel

Podobnie jak mangan obniża temperaturę przemiany austenitycznej i tempo hartowania. Rozpuszczony w ferrycie zwiększa wytrzymałość na uderzenie, a jako dodatek do stali (0,5 – 4%) służy do ulepszania ciepłego. W ilościach 8 – 10% dodawany jest do stali kwasoodpornej. Jego symbol to N.

Krzem

Choć zwykle uważa się go za domieszkę zbędną, która zwiększa kruchość stali, w stalach sprężynowych jest jak najbardziej pożądana. W ilościach nieprzekraczających 4% dodawany jest do stali transformatorowej, ponieważ zmniejsza energetyczne straty prądowe. Oznaczany jest literą S.

Miedź

Dodatek ten sprawia, iż stal nabywa zbliżone właściwości do czystego żelaza, natomiast jest jeszcze bardziej odporna na korozję. Zawartość ów pierwiastka zwiększa się przy użyciu stali złomowej podczas wytapiania nowej stali. Oznacza się ja symbolem Cu.

Molibden

Podwyższa hartowność, wytrzymałość oraz odporność stali na pełzanie. Ponadto zmniejsza jej kruchość, a stal z jej dodatkiem oznacza się literą M.

Wolfram

Wpływa na podwyższenie odporności stali na ścieranie, wytrzymałości oraz zwiększenie jej drobnoziarnistości. Ponadto dodatek w ilościach miedzy 8% a 20% zwiększa wytrzymałość stali na odpuszczanie. Wolfram oznaczany jest symbolem W.

Oczywiście nie są to jedyne dodatki metali, jakie można znaleźć w stalach stopowych. Spotykane są również pewne ilości kobaltu, wanadu, tytanu, niobu czy glinu (aluminium). Ceny tego rodzaju stali są znacznie wyższe od niskostopowych, dlatego też stosuje się je wyłącznie w przypadkach tego wymagających i kiedy inwestycja mimo wszystko będzie opłacalna. Inne składniki, choć uznawane za zanieczyszczenia to siarka, tlen, azot, tlenek fosforu czy siarki.

Pozdrawiamy, Infraco.pl

Skomentuj artykuł

UWAGA: Komentarze obraźliwe i spam, nie będą zatwierdzane.