Opublikowano:: wt, Sie 4th, 2015

Jak nie przepłacać, zlecając usługi tłumaczeniowe. Część 3

Niniejszy artykuł kontynuuje serię poświęconą sposobom na oszczędne korzystanie z usług biur tłumaczeń. W poprzednich artykułach omówiliśmy takie kwestie jak: unikanie najtańszych podwykonawców (czytaj: dyletantów), inteligentne zarządzanie dokumentacją przez klientów, przemyślany wybór terminów realizacji zleceń, a także znaczenie współpracy merytorycznej pomiędzy klientem a tłumaczem.

Część 3 serii, poświęcona będzie aspektom informatycznym współpracy z biurami tłumaczeń. To bardzo ważny temat, ponieważ branża tłumaczeń od dawna posługuje się zaawansowanymi rozwiązaniami IT w celu przyśpieszenia pracy tłumaczy i optymalizacji przychodów. Niekoniecznie jednak przekłada się to na niższe koszty ponoszone przez klienta. Z tego względu, firmy, które regularnie zlecają tłumaczenia, a zwłaszcza duzi klienci korporacyjni przetwarzający tony dokumentacji, powinni dysponować wiedzą o tym, jak stać się beneficjentami korzyści oferowanych przez omawiane w tym artykule technologie IT.

Proszę się przygotować na trochę teorii, zanim przejdziemy do omówienia praktycznych zastosowań omawianych w tekście narzędzi informatycznych.

Programy CAT – podstawowe narzędzie w branży tłumaczeń

(Choć nie tak ważne jak kompetencje i doświadczenie tłumaczy!)

Bodaj wszystkie liczące się biura tłumaczeń (w tym nasza pracowania przekładu ALLENA), oraz szanujący się tłumacze, korzystają obecnie z narzędzi CAT (z ang. Computer Aided Translation). W wersji podstawowej jest to program komputerowy, będący specyficznym edytorem tekstu wyposażonym w liczne funkcje dodatkowe. W wersjach zaawansowanych, z których korzystają głównie duże firmy tłumaczeniowe, rozwiązania CAT to rozbudowane platformy, umożliwiające wydajne zarządzanie setkami projektów tłumaczeniowych i zasobami, z których korzystają zdalnie poszczególni tłumacze.

Najważniejszą z funkcji programów CAT jest tworzenie i rozbudowa tzw. pamięci tłumaczeniowych w trakcie procesu tłumaczenia. Mówiąc w uproszczeniu, pamięć tłumaczeniowa to plik zawierający dane o tym, jak tłumaczy się określony kawałek tekstu oryginalnego (zdanie, równoważnik zdania, nagłówek tabelki, etc.) na język docelowy. W jaki sposób programy CAT wykorzystują pamięci tłumaczeniowe?

  1. Jeśli w tłumaczonym tekście występuje powtarzalność treści, wystarczy przełożyć dany fragment tylko raz, a CAT automatycznie uzupełni wszystkie miejsca, w których fragment powtórzy się w całości lub w części.
  2. Pamięciami tłumaczeniowymi można się dzielić i wykorzystywać je przy wielu różnych projektach. Oznacza to, że jeśli klient systematycznie zleca tłumaczenia zbliżonych dokumentów, to biuro tłumaczeń/tłumacz, o ile posługuje się programem CAT, zajmuje się tylko przekładem nowych/zmienionych treści. Reszta dokumentu jest niemal automatycznie tłumaczona przez CAT, a tłumacz nanosi jedynie drobne poprawki lub zmiany redakcyjne.Jest to, oczywiście bardzo uproszczony opis realizacji usług tłumaczeniowych przy wykorzystaniu programu CAT. Pamięci nie są rozwiązaniem idealnym – choćby dlatego, że biura tłumaczeń muszą stale weryfikować jakość i przydatność pamięci, którymi dysponują. Ich wartość zależy przecież od poziomu kwalifikacji tłumaczy, którzy je stworzyli lub który uczestniczą w ich rozwoju. Technologia technologią, ale zawsze zaczynamy od człowieka i na nim kończymy.

W jaki sposób klient może wykorzystać fakt istnienia programów CAT?

  1. Jeżeli nawiązujesz długotrwałą współpracę z biurem tłumaczeń, planując zlecanie dużej ilości dokumentacji, zażądaj prowadzenia stałej pamięci tłumaczeniowej dla twoich zleceń i uwzględniania powtarzalności w nich występujących w rozliczeniach. To potencjalne źródło bardzo znaczących oszczędności.
  2. Jeżeli kończysz współpracę z biurem tłumaczeń, powinieneś otrzymać kopię swojej pamięci, aby móc przekazać ją kolejnemu podwykonawcy. Jest to sposób na wymianę know-how, za którego zbudowanie przecież zapłaciłeś, i zapewnienie optymalizacji kosztów.
  3. Nawet jeśli tylko sporadycznie składasz zlecenia na tłumaczenia, zawsze proś o dostarczenie pamięci tłumaczeniowej projektu razem z plikiem docelowym. Interesuje cię pamięć zapisana w popularnym, otwartym formacie tmx. Nigdy nie można być pewnym, czy dany dokument nie zostanie wykorzystany ponownie w jakiejś formie w przyszłości. Z tego względu starannie gromadź i opisuj pliki tmx.
  4. Zlecając tłumaczenia podwykonawcom, dostarczaj razem z plikiem źródłowym pliki tmx, żądając uwzględnienia powtarzalności w rozliczeniu. Można oczywiście przysyłać do biura przetłumaczone wcześniej pliki, prosząc o organoleptyczne porównanie ich z nowym materiałem, ale nie polecamy takiego rozwiązania z następujących powodów:
  • Wyniki takiej analizy będą dużo mniej dokładne niż w przypadku analizy realizowanej w oparciu o pamięć tłumaczeniową;
  • Analiza porównawcza oparta na pamięciach to kwestia minut;
  • Porównanie tekstów „na oko” pozostawia pole do manipulacji;
  • Zmuszasz biuro tłumaczeń do wykonania dodatkowej pracy polegającej na przeglądaniu twojej dokumentacji, jeszcze zanim złożyłeś zlecenie. Nie myśl, że ich to nie zirytuje i że w ostatecznym rozrachunku za to nie zapłacisz.

Druga strona medalu

Wiemy już, że wykorzystanie funkcji programów CAT i pamięci tłumaczeniowych znacząco przyśpiesza proces tłumaczenia. Oprócz redukcji kosztów, na której się skupiliśmy, ich zasadniczym zadaniem jest także zachowanie spójności lingwistycznej w poszczególnych tekstów oraz zapewnienie stałego poziomu jakości. Rozwiązania CAT mają jednak pewne ograniczenia, o których klienci biur tłumaczeń powinni wiedzieć. Przede wszystkim, jeśli składając zlecenie dostarczysz pamięci marnej jakości, biuro tłumaczeń ma prawo odmówić uwzględnienia ich w rozliczeniu. Jest to zrozumiałe, skoro pamięci są bezużyteczne, a tłumacz wszystko musi poprawiać lub tłumaczyć od nowa. Po drugie, pamięci i CATy działają tylko z dokumentami edytowalnymi – nie oczekuj, że w czymś ci pomogą, jeśli dostarczysz skany dokumentacji w formacie jpg czy tiff.

kolaż

Kolejne etapy pracy na przykładowym pliku w darmowym programie CAT OmegaT. Procentowe wartości w oknie w prawym górnym rogu pokazują stopień powtarzalności pomiędzy poszczególnymi zdaniami oraz stopniowy rozwój pamięci. Najlepsze, zdaniem programu, propozycje z podkreślonymi różnicami znajdują się na górze.

Pozdrawiamy, Allena.pl

Skomentuj artykuł

UWAGA: Komentarze obraźliwe i spam, nie będą zatwierdzane.