Opublikowano:: pt, Lut 5th, 2016

Historia sztućców

Posługujemy się nimi na co dzień i trudno wyobrazić sobie życie bez nich. Od najmłodszych lat uczymy się jak posługiwać się widelcem, nożem oraz łyżką stołową. Znajomość savoir-vire’u związanego z ich obsługą jest cenioną wiedzą i dodatkowym atutem. Jednak zanim sztućce pojawiły się na naszych stołach w formie, jaką obecnie znamy, musiały przejść długą drogę, od prehistorii, aż do współczesności.

large_sztucce-cuba-w-kasecie-drewnianej-12-70_1_1513579165W najdawniejszych czasach, setki, może nawet tysiące lat przed naszą erą, za narzędzia pełniące funkcje dzisiejszych sztućców, służyły odpowiednio wyprofilowane kamienie. Jedne przeznaczone były do zabijania zwierzyny lub krojenia kawałków mięsa. Innymi nakładano pokarm do ust. Te prehistoryczne, prowizoryczne narzędzia z czasem ewoluowały. Zamiast kamienia pojawiło się żelazo, a rękojeść ozdobiono zaplecionym kawałkiem skóry. W ciągu wieków zmieniały się zarówno kształty, jak i dekoracje i sposób wykonania. Niektóre eksponaty zastawy stołowej do dzisiaj budzą podziw, chociaż liczą setki lat.

Nóż początkowo pełnił nieco inną funkcję od obecnej. Był narzędziem niezbędnym do polowania oraz przygotowywania potraw. Zdecydowanie bardziej mosiężny i cięższy niż jego współczesny odpowiednik. W formie przypominającej obecnie znaną pojawił się dopiero w II połowie XVII wieku. Wtedy to nóż otrzymał delikatniejsze i subtelniejsze kształty. Nie był zakończony tak ostro, jak wcześniej i służył do nakładania potraw oraz krojenia jedzenia na talerzu. O odpowiednie wyprofilowanie sztućców zadbał Król Ludwik XIV w 1669 roku, który zakazał używania niebezpiecznych, ostrych noży. Zrobił to, bojąc się o swoich współbiesiadników, którzy mogli zrobić sobie krzywdę podczas uczty. Nóż otrzymał zaokrąglony czubek oraz lekkie wygięcie do tyłu. Tego typu narzędziem posługujemy się obecnie.

Historia łyżki jest nie mniej złożona. W czasach renesansu jej funkcję pełnił płaski, kolisty czerpak, zakończony graniastym trzonkiem. Zdobiony był specjalnie wygrawerowanymi sentencjami lub podobiznami apostołów. Z czasem łyżka zyskała większe wgłębienie, gdy stwierdzono, że mało poradnie można nakładać nią potrawy płynne, np. zupy. Wydzielono również drugi rodzaj – łyżeczkę do herbaty bądź cukru.

Widelec początkowo uznany został za heretyczne narzędzie. Został wyklęty i przez długie lata nie był używany do jedzenilarge_komplet-lyzeczek-do-herbaty-cuba-6cz._3_1074963361a. Co ciekawe, na kontynent europejski sprowadziła go księżniczka ze wschodu, po tym, jak została żoną weneckiego doża. Na ziemi włoskiej widelec nie był wcześniej znany i jego kształt przypisywano szatańskim widłom. Nawet śmierć kobiety podniesiono do rangi kary za herezje. Na szczęście, na przestrzeni wieków, widelec zyskał sympatie i uznanie nie tylko we Włoszech. Zaczął był powszechnie używany i obecnie trudno wyobrazić sobie zastawę stołową bez jego obecności.

Sztućce, w szczególności należące do bogatych właścicieli, były często zdobione kosztownymi kamieniami lub wykonane ze szlachetnych materiałów, np. srebra. Ich wartość potrafiła przyprawić o zawroty głowy i czasami stanowiła cały majątek. Przekazywane były z pokolenia na pokolenie jako rodzinna pamiątka. Nic więc dziwnego, że dbano o nie i chroniono w specjalnych miejscach. Takie komplety nie zawsze służyły do jedzenia. Zdarzały się sytuacje, kiedy noszono je przy sobie, np. w cholewkach od butów. Do dzisiaj cenionymi i uznawanymi za najbardziej pożądane są starodawne srebrne noże, widelce oraz łyżki.

Pozdrawiamy, Witeks.pl

Skomentuj artykuł

UWAGA: Komentarze obraźliwe i spam, nie będą zatwierdzane.